Diziler 50 bin kişiyi işsiz bıraktı
İstanbul Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası’nın (İSMMMO) yaptığı ‘Dizi ekonomisi 2010′ araştırmasına göre, ekonomik kriz nedeniyle geçen sezon dizi sektörü yüzde 30 oranında küçüldü ve dizi ekonomisi 700 bin liraya geriledi.
Dizi sektörünü olumsuz etkileyen ekonomik krizin dizi ihracatına olumlu yansıması oldu. Dizi ihracatı gerçekleştiren şirketin ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 30 arttı.
”Dizi Ekonomisi-Mayıs 2010” araştırmasına göre, 2008 yılında 11 ulusal kanalda 63 dizi sunulurken, geçen sezon 7 ulusal kanalda, 42 yerli dizi yayınlandı.
Dizi sektörü 2005-2008 yılları arasında adeta ”patlama” yaşarken ve 1 milyon liralık bir ekonomik güce erişirken, geçen sezon dizi sektörü yüzde 30 oranında küçüldü ve dizi ekonomisi 700 bin liraya geriledi.
50 BİN KİŞİ İŞİNİ KAYBETTİ Kriz öncesinde sektörde çalışan sayısı 150 bin kişiyi bulurken, yaşanan küçülmeyle sektörde set işçisinden, senaristine, çaycısından, figüranına yaklaşık 50 bin kişi de işini kaybetti.
Kriz nedeniyle reklam gelirleri azalan kanallar, hem yayınladıkları dizilerin sayılarını azaltırken hem de düşük maliyetli sitcom tarzı dizilere ekranlarını açmaya başladı. Drama tarzı dizilerin bölüm başına çekim maliyetleri ortalama 300 bin lirayı bulurken, sitcom tarzı diziler bölüm başına 60 ile 100 bin liralık bütçelerle çekiliyor.
DELİ YÜREK’LE BAŞLADI Dizi sektörünü olumsuz etkileyen ekonomik krizin dizi ihracatına ise olumlu yansıması oldu. Krizde dizi bütçelerini azaltan birçok ülke, kaliteli dizileri daha ucuz maliyetli almaya yöneldi. Bu noktada Türk dizilerine olan ilgi bir kat daha arttı.
Son yıllarda Orta Doğu ülkelerinde ve Türk Cumhuriyetleri’nde büyük ilgi gören Türk dizilerinin ihracatının yüzde 80′ini Calinos Entertainment yapıyor.
Dizi ihracatına 2001 yılında ‘Deli Yürek’ dizisini Kazakistan’a satarak başlayan şirket, bugüne kadar 58 diziyi yurt dışına ihraç etti.
Şirketin dizi ihraç ettiği ülkeler arasında Dubai, Özbekistan, Kazakistan, Rusya, Gürcistan, İran, Kuzey Irak, Bulgaristan, Arnavutluk, Almanya, Malezya gibi ülkeler bulunuyor.
Kriz yılı olmasına rağmen 2009 yılında 3 bin 670 saatlik dizi ihracatı gerçekleştiren şirketin ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 30 arttı.
BÜTÜN MÜLKİYET KANALLARA AİT Dizilerin ihracat bedelleri bölüm başına 250 ile 10 bin dolar arasında değişirken, şirket yetkilileri Türk dizilerinin ihracat bedellerinin bölüm başına ortalama 6-7 bin dolar arasında olduğunu belirtti.
Türkiye’de dizilerin mülkiyeti tümüyle kanallara ait olduğu için yapımcı, yönetmen, senarist, müzisyenler diziler üzerinde hak iddia edemiyor ve telif alamıyor.
Dizilerin önemli oranda oyuncu ihtiyacını karşılayan ve bundan 10 yıl öncesine kadar sayıları bir elin parmaklarını geçmeyen cast ajanslarının sayısı 100′leri buldu.
Her meslekten 50 bin kişinin kayıtlı olduğu tahmin edilen cast ajanslarına günde ortalama 50 kişi başvuruyor. Kimi zaman dizilerde oynamak, kimi zaman reklamlarda ve filmlerde rol almak umudunu taşıyan oyuncu adayları, ajanslara kayıt olabilmek için 40 ile 200 lira arasında değişen başvuru ücretleri ödüyor. Bazı ajanslarda bunlara ek olarak fotoğraf ve deneme filmi çekimi için de ücret alınıyor.
Cast ajanslarından sağlanan oyuncular dizilerde genellikle yalnızca görüntü figüranı veya hikayeyi etkilemeyecek küçük rollerde kullanılıyor. Dizilerdeki görüntü figüranları sadece cast ajansları aracılığıyla karşılanıyor.
BAŞROLE 20 BİN LİRA Kanallar, geçen yıl yaşanan krizle birlikte yapımcı şirketlere ödedikleri ücretlerde yüzde 30 ile 50 oranında indirim yaptı. Oyuncular ve teknik ekibin ücretleri de ortalama yüzde 40 oranında düştü.
Bölüm başına aldığı ücretlere bakıldığında yönetmen 3-15 bin lira, senarist 3-10 bin lira, müzisyen 2-6 bin lira, başrol oyuncusu 5-20 bin lira, orta kademe oyuncular 3-7 bin lira, ünlü olmayan oyuncu 1-5 bin lira, diyaloglu bölüm oyuncusu 50-300 lira, diyalogsuz bölüm oyuncusu 20-50 lira, görüntü figüranı 20-30 lira ücret alıyor.
haber:CaMBaZSesli Sohbet
